Program hodowlany kóz rasy burska 
1. Celem programu jest doskonalenie rasy.
2. Nazwa rasy: burska.
3. Charakterystyka rasy:
I. Cechy pogłowia:
a) wrażenie ogólne – zwierzęta charakteryzują się zwartą i krępą budową ciała,
b) plenność ok. 170 %, użytkowość rozpłodowa – 140 %,
c) wczesna dojrzałość do rozrodu.
II. Cechy osobnicze:
a) pokrój:
głowa – dość szeroka o garbonosym profilu, pysk dość szeroki z prawidłowym zgryzem, oczy żywo reagujące, uszy długie i luźno zwisające, wszystkie osobniki rogate, broda występuje u samców,
szyja – średniej długości, dobrze umięśniona, łagodnie przechodzi w kłąb, na dolnej stronie często występują symetrycznie rozstawione wisiorki (kolczyki),
tułów – dobrze związany, grzbiet szeroki i dobrze umięśniony, miednica szeroka i długa, zad dobrze rozwinięty o bardzo dobrym umięśnieniu,
kończyny – krótkie i proste, dobrze spionowane o mocnej kości i bardzo dobrym umięśnieniu, b) umaszczenie – białe, włos krótki, biały i błyszczący. Głowa i szyja o umaszczeniu czerwono-rudym z białą strzałką na głowie. Dopuszczalne są czerwone plamki na tułowiu i kończynach,
c) masa ciała powinna wynosić minimum (w kg):
|
|
kozły |
kozy |
|
zwierzęta dorosłe |
75-120 |
50-90 |
III. Użytkowość – rasa o typowej mięsnej użytkowości – przyrosty dobowe młodych koźląt dochodzą do 200 g i więcej. Są to zwierzęta o spokojnym temperamencie i dość łagodnym charakterze.
IV. Standard hodowlany rasy burska.
Kozy burskie powinny charakteryzować się zwartą, krępą budową ciała, krótkimi, mocnymi i dobrze umięśnionymi kończynami, dobrze rozwiniętym zadem.
Umaszczenie kóz białe, włos krótki, biały i błyszczący. Głowa i szyja o umaszczeniu czerwono-rudym z białą strzałką na głowie. Dopuszczalne są czerwone plamki na tułowiu i kończynach.
Niedopuszczalne iksowate i niedźwiedzie ustawienie kończyn.
V. Minimalne wymagania jakie powinny spełniać kózki rejestrowane w sekcji dodatkowej księgi hodowlanej.
Kozy są poddawane ocenie wartości użytkowej lub pochodzą ze stada poddawanego ocenie.
Kozy są uznane za zgodne ze standardem hodowlanym.
Do części wstępnej księgi wpisuje się potomstwo odpowiednio dobranych rodziców zgodnych z wzorcem rasy.
4. Program hodowlany kóz burskich jest przewidziany do realizacji na terytorium Polski.
5. Program hodowlany obejmuje 81 sztuk kóz i 19 sztuk kozłów wpisanych do ksiąg, utrzymywanych w 7 stadach.
6. Każde zwierzę musi być identyfikowane zgodnie z przepisami Unii Europejskiej oraz przepisami krajowymi w zakresie identyfikacji kóz.
7. Polski Związek Owczarski jest odpowiedzialny wobec ministra właściwego do spraw rolnictwa za zapewnienie zgodności z wymogami z załącznika I część 2 ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/1012 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG i uchylające niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”).
8. Polski Związek Owczarski zleca podmiotom wymienionym w pkt 11 czynności techniczne polegające na:
- wprowadzaniu informacji do systemu kartotekowego lub systemu informatycznego opartego o program komputerowy,
- prowadzeniu oceny wartości użytkowej,
- prowadzeniu selekcji i doboru zwierząt do kojarzeń.
9. Pomiędzy podmiotami wymienionymi w pkt 11 a działalnością gospodarczą hodowców uczestniczących w programie hodowlanym nie zachodzi konflikt interesów.
10. Podmioty wymienione w pkt 11 spełniają wszystkie wymogi niezbędne do realizacji działań wymienionych w pkt 8.
11. Wykaz podmiotów realizujących na zlecenie Polskiego Związku Owczarskiego niektóre zadania związane z realizacją programu hodowlanego:
a) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Białymstoku (15-094), ul. M.C. Skłodowskiej 3,
b) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Bydgoszczy (85-039), ul. Hetmańska 28,
c) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Lublinie (20-445), ul. Zemborzycka 53,
d) Sieradzki Związek Hodowców Owiec i Kóz w Łasku (98-100), ul. Kilińskiego 6,
e) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Malborku (82-200), ul. Chodkiewicza 32,
f) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu (34-400), ul. Szaflarska 93 d/7,
g) Warmińsko-Mazurski Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Olsztynie (10-549), ul. Mickiewicza 4,
h) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Opolu (45-836), ul. Wrocławska 170,
i) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Piotrkowie Trybunalskim (97-300), ul. Młynarska 2,
j) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Poznaniu (60-837), ul. Mickiewicza 33,
k) Mazowiecki Związek Hodowców Owiec i Kóz w Warszawie (02-349), ul. Baśniowa 3 lok. 306 A.
12. Rodowody zwierząt hodowlanych mogą być prowadzone w systemie kartotekowym lub przy zastosowaniu systemu informatycznego opartego o program komputerowy.
13. Cele programu:
a) w zakresie hodowli: rasa o użytkowaniu mięsnym, powinna charakteryzować się zwartą, krępą budową ciała, krótkimi, mocnymi i dobrze umięśnionymi kończynami, dobrze rozwiniętym zadem. Głównym celem są bardzo dobrze zaznaczone cechy umięśnienia,
b) w zakresie selekcji: selekcja prowadzona w kierunku użytkowym zgodnym z wzorcem rasy oraz na podstawie wyników oceny użytkowości mięsnej. Głównym celem selekcji jest wybór najlepszych zwierząt do kojarzeń.
14. Program hodowlany wymaga prowadzenia oceny wartości użytkowej:
a) do generowania, rejestracji, przekazywania i wykorzystywania wyników oceny wartości użytkowej wykorzystuje się program komputerowy Polskiego Związku Owczarskiego w Warszawie.
15. Ocena wartości użytkowej kóz burskich obejmuje:
- użytkowość rozpłodową,
- użytkowość mięsną.
16. Ocena użytkowości rozpłodowej obejmuje ustalanie:
1)dla każdej ocenianej kozy w stadzie:
a) dat wykotów,
b) liczby urodzonych koźląt w danym wykocie,
2)wyrażonych w procentach dla całego stada:
a) płodności, określonej jako liczba kóz wykoconych w stosunku do liczby kóz w stadzie,
b) plenności, określonej jako liczba koźląt urodzonych w stosunku do liczby wykoconych kóz.
17. Ocena użytkowości mięsnej obejmuje:
1)ustalanie masy ciała zwierząt, polegające na:
a)ważeniu koźląt w dniu urodzenia,
b)jednorazowym ważeniu koźląt, nie wcześniej niż w 43 dniu życia i nie później niż w 57 dniu życia,
2)ustalanie masy ciała zwierzęcia na:
a)1 i 50 dzień życia koźlęcia,
b)ustalanie średnich przyrostów masy ciała koźląt w przedziale wiekowym od 1 do 50 dnia życia.
18. Księgi kóz hodowlanych prowadzi się w celu ewidencjonowania pochodzenia oraz gromadzenia informacji o wartości użytkowej kóz, dającej podstawę do prowadzenia pracy hodowlanej.
19. Wpisy w księdze hodowlanej mogą być dokonywane wyłącznie przez osoby upoważnione przez prowadzącego księgę.
20. Księgi hodowlane dzieli się na następujące sekcje:
1) sekcje główne księgi prowadzone oddzielnie dla kózek i kozłów oznaczone symbolem G,
2) sekcja dodatkowa księgi prowadzona dla kózek oznaczona symbolem W.
21. Do sekcji głównej księgi hodowlanej mogą być wpisywane kozy, które:
1) kózki i kozły, które pochodzą co najmniej od dwóch pokoleń przodków rasy burska, wpisanych do sekcji głównej księgi hodowlanej lub księgi dla tej rasy prowadzonej przez związek hodowców uznany na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2016/1012, lub podmiot zajmujący się hodowlą uwzględniony w wykazie prowadzonym przez KE na podstawie art. 34 ww. rozporządzenia, lub prowadzonej w państwie wymienionym w akcie wykonawczym, o którym mowa w art. 35 tego rozporządzenia,
2) kózki, które pochodzą od:
a/ matki i babki ze strony matki, które są zarejestrowane w sekcji dodatkowej księgi hodowlanej tej samej rasy,
b/ ojca i obu dziadków, którzy są wpisani do sekcji głównej księgi hodowlanej tej samej rasy,
3) rodowód zwierzęcia zawiera informacje wymagane przy wpisie do sekcji głównej księgi hodowlanej,
4) zostały zidentyfikowane po urodzeniu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
5) kozy są poddawane ocenie wartości użytkowej lub pochodzą ze stada poddawanego ocenie.
22. W sekcji dodatkowej księgi hodowlanej mogą być rejestrowane kózki, które:
1) zostały zidentyfikowane po urodzeniu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami,
2) zostały uznane za zgodne ze standardem rasy burska,
3) spełniają minimalne wymagania określone dla sekcji dodatkowej księgi hodowlanej.
23. Wpisu lub rejestracji kóz do właściwej sekcji księgi hodowlanej dokonuje się na wniosek hodowcy, po sprawdzeniu dokumentacji hodowlanej i spełnieniu warunków wymaganych przy wpisie lub rejestrowaniu do danej sekcji księgi hodowlanej.
24. Dowodem wpisu lub rejestrowania kozy do księgi hodowlanej jest zaświadczenie o wpisie lub rejestrowaniu do danej sekcji księgi hodowlanej, które jest przekazywane hodowcy.
25. Dokumentacja hodowlana niezbędna do dokonania wpisu lub rejestrowania zwierzęcia do księgi hodowlanej winna zawierać co najmniej informacje o:
1) pochodzeniu,
2) wynikach oceny wartości użytkowej oraz wynikach oceny wartości genetycznej, jeżeli została oszacowana,
3) numerze identyfikacyjnym nadanym zgodnie z obowiązującymi przepisami.
26. Zakres informacji o zwierzętach wpisywanych lub rejestrowanych do księgi hodowlanej:
1) imię, nazwisko i adres zamieszkania albo nazwa i siedziba hodowcy,
2) data wpisu,
3) numer identyfikacyjny i rasa zwierzęcia,
4) data i typ urodzenia zwierzęcia,
5) pochodzenie zwierzęcia,
6) wyniki oceny wartości użytkowej,
7) informacja o genetycznej rożności lub bezrożności zwierzęcia.
27. Dokumentami stwierdzającymi pochodzenie zwierzęcia są:
1) notes koziarni, prowadzony przez hodowcę pod nadzorem prowadzącego księgi,
2) „zbiorczy dowód urodzenia koźląt” wystawiony przez hodowcę lub prowadzącego księgi (wyciąg z notesu koziarni),
3) świadectwo zootechniczne wystawione przez prowadzącego księgi.
28. Identyfikacja zwierząt przy wpisie lub rejestrowaniu do księgi hodowlanej polega na odczytaniu numeru z kolczyka i porównaniu go z numerem wpisanym do dokumentu hodowlanego.
29. Kontrola pochodzenia prowadzona jest na podstawie badań markerów genetycznych przez Instytut Zootechniki - Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie z siedzibą w Balicach, ul. Krakowska 1, 32-083 Balice.
30. Świadectwa zootechniczne dla zwierząt czystorasowych wpisanych do księgi wydawane są na wniosek hodowcy/posiadacza zwierzęcia przez podmioty wymienione w pkt 11. Świadectwa zootechniczne wydawane są na podstawie informacji o zwierzętach zawartych w systemie kartotekowym lub informatycznym prowadzonym na potrzeby oceny wartości użytkowej i ksiąg hodowlanych kóz.
Na zasadzie odstępstwa, o którym mowa w art. 31 ust.1 rozporządzenia 2016/1012 świadectwa zootechniczne dla nasienia, zarodków czy komórek jajowych mogą być wystawiane przez zatwierdzone centra pozyskiwania lub przechowywania nasienia. Do wydawania świadectw zootechnicznych towarzyszących materiałowi biologicznemu wprowadzanemu do handlu, Polski Związek Owczarski upoważnia:
a)Małopolskie Centrum Biotechniki Sp. z o.o., 36-007 Krasne 32 k. Rzeszowa,
b)Wielkopolskie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt w Poznaniu z siedzibą w Tulcach Sp. z o.o., 63-004 Tulce, ul. Poznańska 13.
c)TOP GEN Spółka z o.o., ul. B. Chrobrego 23, 48-100 Głubczyce,
d) Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie z siedzibą w Balicach, ul. Krakowska 1, 32-083 Balice.
Zwierzęta czystorasowe i materiał biologiczny pochodzący od takich zwierząt, powinny być zaopatrzone w świadectwa zootechniczne zgodne z wzorami określonymi w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2017/717 z dnia 10 kwietnia 2017 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 w odniesieniu do wzorów formularzy świadectw zootechnicznych dotyczących zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu.
Warszawa, 2021.12.17.