Program hodowlany rasy polska owca górska 
1. Celem programu jest doskonalenie rasy.
2. Nazwa rasy: polska owca górska.
3. Charakterystyka rasy:
I. Cechy pogłowia:
a/ wrażenie ogólne - powinny odznaczać się mocną konstytucją, sylwetki powinny być głębokie i dostatecznie szerokie, dopuszczalny jest spadzisty zad, tryk powinien mieć typowy wygląd samczy,
b/ plenność - powinna wynosić minimum 120 %,
c/ dojrzewanie płciowe – średnio wczesne.
II. Cechy osobnicze:
a/ pokrój:
głowa - tak u tryka jak i maciorki proporcjonalna, nie ciężka, owełniona do linii oczu, dopuszczalny nieznaczny obrost części twarzowej poniżej linii oczu, w sposób nie zasłaniający pola widzenia. Tryki są rogate, wyjątkowo dopuszczalna bezrożność. Maciorki bezrożne, dopuszczalna jest rożność,
szyja - raczej cienka, długa,
tułów - średnio długi, głęboki z dobrze rozwiniętą klatką piersiową, dopuszczalna jest lekka spadzistość zadu,
kończyny - raczej niskie o dostatecznie mocnej kości i silnych wiązaniach stawowych, dopuszczalne półiksowate ustawienie tylnych kończyn. Pożądany jest obrost kończyn wełną,
umięśnienie - grzbiet i kulki średnio umięśnione,
okrywa wełnista - otwarta, składająca się z długich kosmków rozdzielających się na grzbiecie i zwisających równomiernie po obu stronach tułowia,
b/ umaszczenie - barwa biała, dopuszczalne są ciemne plamy i nakrapianie na głowie w partii twarzowej i na dolnych częściach kończyn. Dopuszczalna jest okaistość bez ciemnego pigmentu na błonach śluzowych.
Ciemne włosy na tułowiu oraz plamy na skórze w miejscach obrośniętych wełną są niedopuszczalne,
c/ masa ciała powinna wynosić minimum (w kg):
|
|
tryki |
maciorki |
|
w wieku 30 dni |
9 |
8 |
|
zwierzęta dorosłe |
60-70 |
45-55 |
d/ wełna mieszana w sortymencie – włosy puchowe 28-32 m, włosy przewodnie 33-40 m (dopuszczalny stosunek długościowy frakcji puchowej do przewodniej wynosi 1:3).
III.Użytkowość - głównym kierunkiem jest użytkowanie mleczno-wełniste. Wydajność mleka maciorek w okresie laktacji waha się od 50 do 100 litrów, w okresie doju (150 dni) od 40 do 80 litrów, zawartość tłuszczu w mleku 7-8 %. Słaba użytkowość mięsna, wydajność rzeźna około 40 %. Mięso odznacza się niską zawartością tłuszczu.
IV. Standard hodowlany rasy polska owca górska.
Owce dość duże, o mocnej konstytucji. Okrywa wełnista otwarta, składająca się z długich kosmków rozdzielających się na grzbiecie i zwisających równomiernie po obu stronach tułowia. Tryki rogate, o szeroko rozstawionych rogach; część maciorek również może posiadać rogi. Umaszczenie białe, dopuszczalne są ciemne plamy i nakrapianie na głowie w partii twarzowej i na dolnych częściach kończyn. Dopuszczalna jest okaistość bez ciemnego pigmentu na błonach śluzowych.
Niedopuszczalne są również włosy spilśnione i włosy martwe (kemp).
V. Minimalne wymagania jakie powinny spełniać maciorki rejestrowane w sekcji dodatkowej księgi hodowlanej.
Owce są poddawane ocenie wartości użytkowej lub pochodzą ze stada poddawanego ocenie.
Owce zostaną uznane za zgodne ze standardem hodowlanym.
Posiadają okrywę wełnistą otwartą, składającą się z długich kosmków rozdzielających się na grzbiecie i zwisających równomiernie po obu stronach tułowia.
4. Program hodowlany rasy polska owca górska jest przewidziany do realizacji na terytorium woj. małopolskiego i województw ościennych.
5. Program hodowlany obejmuje 573 sztuki maciorek i 4 sztuki tryków wpisanych do ksiąg, utrzymywanych w 10 stadach.
6. Każde zwierzę musi być identyfikowane zgodnie z przepisami Unii Europejskiej oraz przepisami krajowymi w zakresie identyfikacji owiec.
7. Polski Związek Owczarski jest odpowiedzialny wobec ministra właściwego do spraw rolnictwa za zapewnienie zgodności z wymogami z załącznika I część 2 ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) 2016/1012 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG i uchylające niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”).
8. Polski Związek Owczarski zleca podmiotom wymienionym w pkt 11 czynności techniczne polegające na:
- wprowadzaniu informacji do systemu informatycznego opartego o program komputerowy,
- prowadzeniu oceny wartości użytkowej,
- prowadzeniu selekcji i doboru zwierząt do kojarzeń.
9. Pomiędzy podmiotami wymienionymi w pkt 11 a działalnością gospodarczą hodowców uczestniczących w programie hodowlanym nie zachodzi konflikt interesów.
10. Podmioty wymienione w pkt 11 spełniają wszystkie wymogi niezbędne do realizacji działań wymienionych w pkt 8.
11. Wykaz podmiotów realizujących na zlecenie Polskiego Związku Owczarskiego niektóre zadania związane z realizacją programu hodowlanego:
a) Regionalny Związek Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu (34-400), ul. Szaflarska 93 d/7.
12. Rodowody zwierząt hodowlanych mogą być prowadzone w systemie kartotekowym lub przy zastosowaniu systemu informatycznego opartego o program komputerowy.
13. Cele programu:
a) w zakresie hodowli: rasa mateczna, która powinna mieć wysokie zdolności macierzyńskie maciorek, dobrą plenność i prawidłowe umięśnienie. Głównymi celami są: zachowanie wzorca rasy oraz dobre wyniki użytkowości rozpłodowej maciorek i dobre umięśnienie jagniąt,
b) w zakresie selekcji: selekcja prowadzona w kierunku zachowania wzorca rasy i poprawy użytkowości. Głównym celem selekcji jest wybór najlepszych zwierząt pod względem zgodności z wzorcem rasy do kojarzeń.
14. Program hodowlany wymaga prowadzenia oceny wartości użytkowej:
a) do generowania, rejestracji, przekazywania i wykorzystywania wyników oceny wartości użytkowej wykorzystuje się program komputerowy Polskiego Związku Owczarskiego w Warszawie.
15. Ocena wartości użytkowej rasy polska owca górska obejmuje:
1) użytkowość rozpłodową,
2) użytkowość mięsną.
16. Ocena użytkowości rozpłodowej obejmuje ustalanie:
1)dla każdej maciorki w stadzie:
a) wieku,
b) dat wykotów,
c) liczby urodzonych jagniąt w danym wykocie,
d) liczby jagniąt odchowanych do 30 dnia życia,
e) średniej życiowej plenności określanej jako stosunek liczby urodzonych jagniąt do liczby wykotów, wyrażony w procentach,
2)wyrażonych w procentach dla całego stada:
a) płodności, określonej jako liczba matek wykoconych w stosunku do liczby matek w stadzie,
b) plenności, określonej jako liczba jagniąt urodzonych w stosunku do liczby wykoconych matek,
c) odchowu jagniąt, określonego jako liczba jagniąt odchowanych w stosunku do liczby jagniąt urodzonych,
d) wyniku rozrodu, określonego jako liczba jagniąt odchowanych w stosunku do liczby matek w stadzie.
17. Ocena użytkowości mięsnej owiec obejmuje:
1)ustalanie masy ciała zwierząt, polegające na jednorazowym ważeniu jagniąt, nie wcześniej niż w 27 dniu życia i nie później niż w 33 dniu życia,
2)ustalanie masy ciała zwierzęcia na 30 dzień życia jagnięcia,
3)ustalanie masy miotu maciorki w 30 dniu po urodzeniu jagniąt.
18. Księgi owiec hodowlanych prowadzi się w celu ewidencjonowania pochodzenia oraz gromadzenia informacji o wartości użytkowej owiec, dającej podstawę do prowadzenia pracy hodowlanej.
19. Wpisy w księdze hodowlanej mogą być dokonywane wyłącznie przez osoby upoważnione przez prowadzącego księgę.
20. Księgi hodowlane dzieli się na następujące sekcje:
1) sekcje główne księgi prowadzone oddzielnie dla maciorek i tryków oznaczone symbolem G,
2) sekcja dodatkowa księgi prowadzona dla maciorek oznaczona symbolem W.
21. Do sekcji głównej księgi hodowlanej mogą być wpisywane owce, które:
1) maciorki i tryki, które pochodzą co najmniej od dwóch pokoleń przodków rasy polska owca górska, wpisanych do sekcji głównej księgi hodowlanej,
2) maciorki, które pochodzą od:
a/ matki i babki ze strony matki, które są zarejestrowane w sekcji dodatkowej księgi hodowlanej tej samej rasy,
b/ ojca i obu dziadków, którzy są wpisani do sekcji głównej księgi hodowlanej tej samej rasy,
3) rodowód zwierzęcia zawiera informacje wymagane przy wpisie do sekcji głównej księgi hodowlanej,
4) zostały zidentyfikowane po urodzeniu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
5) owce są poddawane ocenie wartości użytkowej lub pochodzą ze stada poddawanego ocenie.
22. W sekcji dodatkowej księgi hodowlanej mogą być rejestrowane maciorki, które:
1) zostały zidentyfikowane po urodzeniu, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami,
2) zostały uznane za zgodne ze standardem rasy polska owca górska,
3) spełniają minimalne wymagania określone dla sekcji dodatkowej księgi hodowlanej.
23. Wpisu lub rejestracji owiec do właściwej sekcji księgi hodowlanej dokonuje się na wniosek hodowcy, po sprawdzeniu dokumentacji hodowlanej i spełnieniu warunków wymaganych przy wpisie lub rejestrowaniu do danej sekcji księgi hodowlanej.
24. Dowodem wpisu lub rejestrowania owcy do księgi hodowlanej jest zaświadczenie o wpisie lub rejestrowaniu do danej sekcji księgi hodowlanej, które jest przekazywane hodowcy.
25. Dokumentacja hodowlana niezbędna do dokonania wpisu lub rejestrowania zwierzęcia do księgi hodowlanej winna zawierać co najmniej informacje o:
1) pochodzeniu,
2) wynikach oceny wartości użytkowej,
3) numerze identyfikacyjnym nadanym zgodnie z obowiązującymi przepisami.
26. Zakres informacji o zwierzętach wpisywanych lub rejestrowanych do księgi hodowlanej:
1) imię, nazwisko i adres zamieszkania albo nazwa i siedziba hodowcy,
2) data wpisu,
3) numer identyfikacyjny i rasa zwierzęcia,
4) data i typ urodzenia zwierzęcia,
5) pochodzenie zwierzęcia,
6) wyniki oceny wartości użytkowej.
27. Dokumentami stwierdzającymi pochodzenie zwierzęcia są:
1) notes owczarni, prowadzony przez hodowcę pod nadzorem prowadzącego księgi,
2) „zbiorczy dowód urodzenia jagniąt” lub „raport z wykotów” wystawiony przez hodowcę lub prowadzącego księgi (wyciąg z notesu owczarni),
3) świadectwo zootechniczne wystawione przez prowadzącego księgi.
28. Identyfikacja zwierząt przy wpisie lub rejestrowaniu do księgi hodowlanej polega na odczytaniu numeru z kolczyka i porównaniu go z numerem wpisanym do dokumentu hodowlanego.
29. Kontrola pochodzenia prowadzona jest na podstawie badań markerów genetycznych przez Instytut Zootechniki - Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie z siedzibą w Balicach, ul. Krakowska 1, 32-083 Balice.
30. Świadectwa zootechniczne dla zwierząt czystorasowych wpisanych do księgi wydawane są na wniosek hodowcy/posiadacza zwierzęcia przez podmioty wymienione w pkt 11. Świadectwa zootechniczne wydawane są na podstawie informacji o zwierzętach zawartych w systemie informatycznym prowadzonym na potrzeby oceny wartości użytkowej i ksiąg hodowlanych owiec.
Na zasadzie odstępstwa, o którym mowa w art. 31 ust.1 rozporządzenia 2016/1012 świadectwa zootechniczne dla nasienia, zarodków czy komórek jajowych mogą być wystawiane przez zatwierdzone centra pozyskiwania lub przechowywania nasienia. Do wydawania świadectw zootechnicznych towarzyszących nasieniu i zarodkom wprowadzanym do handlu, Polski Związek Owczarski upoważnia:
a)Małopolskie Centrum Biotechniki Sp. z o.o., 36-007 Krasne 32 k. Rzeszowa,
b)Wielkopolskie Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt w Poznaniu z siedzibą w Tulcach Sp. z o.o., 63-004 Tulce, ul. Poznańska 13.
c) Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie z siedzibą w Balicach, ul. Krakowska 1, 32-083 Balice,
d) Top Gen sp. z o. o., ul. B. Chrobrego 23, 48-100 Głubczyce.
Zwierzęta czystorasowe i materiał biologiczny pochodzący od takich zwierząt, powinny być zaopatrzone w świadectwa zootechniczne zgodne z wzorami określonymi w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2017/717 z dnia 10 kwietnia 2017 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1012 w odniesieniu do wzorów formularzy świadectw zootechnicznych dotyczących zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu.
Warszawa, 2019.07.19.